Sprzątanie po zmarłym 6 min. czytania

Śmierć w domu – kto stwierdza zgon i jakie czynności należy wykonać?

Śmierć bliskiej osoby to niezwykle trudne doświadczenie, szczególnie gdy dochodzi do niej w domu. W takich okolicznościach, oprócz silnych emocji, pojawia się również konieczność dopełnienia różnorodnych formalności – od wezwania lekarza w celu potwierdzenia zgonu, przez organizację pogrzebu, a skończywszy na uprzątnięciu przestrzeni po zmarłym. W natłoku obowiązków można się łatwo pogubić, dlatego warto wiedzieć, co należy zrobić w pierwszej kolejności. Tutaj musimy przede wszystkim wiedzieć, kto stwierdza zgon w domu, bowiem nie zawsze będzie to lekarz podstawowej opieki zdrowotnej albo ratownik medyczny.

Śmierć w domu – kto stwierdza zgon i jakie czynności należy wykonać?

Dobrze też pamiętać, jakie są różnice między kluczowymi pojęciami, do których zaliczamy w tym przypadku stwierdzenie zgonu, kartę zgonu oraz akt zgonu. Nie są to synonimy, dlatego nie należy używać ich zamiennie. Terminologia i zasady mogą się początkowo wydawać skomplikowane, jednak w poniższym wpisie krok po kroku wyjaśniamy najważniejsze zagadnienia związane ze śmiercią w domu.

Kto stwierdza zgon w domu?

Fundamentalnym pytaniem, jakie często zadają sobie bliscy zmarłego, jest to, kto powinien stwierdzić zgon, do którego doszło w domu. W praktyce będzie to zależeć między innymi od tego, kiedy doszło do wspomnianej sytuacji.

  • Jeżeli zgon nastąpił w godzinach pracy przychodni, powinniśmy powiadomić lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który po przybyciu na miejsce dokonuje oględzin, a następnie (jeżeli nie ma ku temu żadnych przeszkód) wystawia kartę zgonu.

W tym miejscu warto też przywołać Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 3 sierpnia 1961 roku w sprawie stwierdzenia zgonu i jego przyczyny. Czytamy w nim między innymi, że: Wystawienie karty zgonu jest obowiązkiem lekarza, który ostatni w okresie 30 dni przed dniem zgonu udzielał choremu świadczeń leczniczych.

  • Jeżeli natomiast zgon nastąpił w nocy, w weekend albo dni świąteczne, wówczas należy skontaktować się z nocną i świąteczną opieką zdrowotną, aby otrzymać informacje związane z możliwością wezwania lekarza w celu stwierdzenia zgonu.
  • Kiedy należy wezwać pogotowie? Pod numer alarmowy 112 lub 999 powinniśmy zadzwonić, kiedy śmierć nastąpiła nagle, jej okoliczności nie są jasne albo nie mamy pewności, czy dana osoba naprawdę nie żyje. W takim przypadku dyspozytor przekaże nam dalsze instrukcje.

Musimy pamiętać, że w niektórych przypadkach lekarz rodzinny lub pogotowia ratunkowego może odmówić wydania karty zgonu na miejscu ze względu na konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności. Ma to miejsce, kiedy istnieje podejrzenie, że nastąpiła ona z przyczyn nienaturalnych, na przykład była wynikiem przestępstwa. W takim przypadku lekarz zobowiązany jest wezwać policję i prokuraturę, którzy dokonują stosownych czynności (ciało może przykładowo wcześniej wymagać przeprowadzenia sekcji zwłok).

Czy ratownik medyczny może stwierdzić zgon w domu?

Jednym z częstych dylematów jest to, czy ratownik medyczny posiada uprawnienia, aby stwierdzić zgon oraz wystawić stosowny dokument. Od 22 czerwca 2023 roku obowiązują w naszym kraju przepisy, które dają taką możliwość, ale pod pewnymi warunkami.

  • Po pierwsze – takie prawo przysługuje wyłącznie kierownikowi zespołu ratownictwa medycznego.
  • Po drugie – zgon nastąpił podczas trwania akcji medycznej, czyli od momentu przyjęcia zgłoszenia przez dyspozytora.

Kiedy natomiast ratownik nie może stwierdzić zgonu? Gdy nastąpił on przed rozpoczęciem akcji medycznej albo był wynikiem przestępstwa, samobójstwa lub też nie jest znana tożsamość zmarłego.

Stwierdzenie zgonu, karta zgonu i akt zgonu – czym różnią się te pojęcia?

Jak już zostało wspomniane na wstępie, trzy powyższe terminy nie są synonimami, dlatego nie powinniśmy używać ich zamiennie. Dobrze zatem mieć na uwadze, czym dokładnie się różnią i do czego będą nam potrzebne po śmierci bliskiej osoby.

  • Stwierdzenie zgonu to potwierdzenie śmierci przez lekarza albo inną uprawnioną do tego osobę. Odbywa się na podstawie określonych kryteriów, do których możemy zaliczyć chociażby brak krążenia krwi, brak oddychania, brak reakcji źrenic na światło.
  • Wystawienie karty zgonu to natomiast sporządzenie przez osobę uprawnioną dokumentu medycznego, który oficjalnie potwierdza zgon. Jest on między innymi niezbędny do zarejestrowania zgonu w Urzędzie Stanu Cywilnego.
  • Akt zgonu jest z kolei dokumentem sporządzonym przez kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. To potwierdzenie śmierci danej osoby zawierające jej dane osobowe, okoliczności zgonu (datę, godzinę i miejsce śmierci), a także dane rodziców nieboszczyka oraz osoby zgłaszającej zgon.

W skrócie można zatem powiedzieć, że stwierdzenie zgonu jest podstawą do wystawienia karty zgonu, a ta jest znowu potrzebna do tego, aby otrzymać akt zgonu i móc załatwić wszelkie formalności związane z pochówkiem.

Śmierć w domu – jakie kroki należy podjąć?

W przypadku, kiedy śmierć bliskiej osoby nastąpiła w domu, powinniśmy wykonać następujące kroki opisane poniżej.

  1. Kontakt z lekarzem rodzinnym albo nocną i świąteczną opieką zdrowotną – w zależności od tego, kiedy nastąpił zgon.
  2. Na miejscu lekarz przeprowadza oględziny ciała oraz ustala przyczynę zgonu.
  3. Jeżeli nie ma przeciwwskazań, wystawia on kartę zgonu.
  4. W ciągu 3 dni od daty wystawienia wspomnianej karty zgon musi zostać zgłoszony do Urzędu Stanu Cywilnego właściwego dla miejsca zgonu. Wyjątkiem jest przypadek, kiedy śmierć nastąpiła z powodu choroby zakaźnej. W tym przypadku mamy na to 24 godziny od chwili zgonu.

Dopiero, kiedy fakt ten zgłosimy i wystawiony zostanie akt zgonu, można załatwiać formalności związane z pochówkiem. Uwaga! Zgodnie z polskim prawem pochówek jest możliwy nie wcześniej niż po upływie 24 godzin od zgonu. Od tej reguły istnieją jednak pewne wyjątki, do których należy śmierć z powodu niektórych chorób zakaźnych. W tym przypadku stosuje się osobne przepisy dotyczące pochówku.

Zgon bliskiej osoby może zgłosić w Urzędzie Stanu Cywilnego współmałżonek zmarłego, członkowie rodziny (na przykład brat, dzieci, wnuki, teściowie) albo wyznaczony przez nich pełnomocnik. Aby to zrobić będziemy też potrzebować następujących dokumentów: karty zgonu, dowodu osobistego zmarłego oraz dowodu tożsamości zgłaszającego (może to być dowód lub paszport).

Na koniec warto też zadbać o przestrzeń po zmarłym. Profesjonalne sprzątanie po zgonach jest usługą, na którą warto się zdecydować, kiedy samodzielne porządki z różnych przyczyn są niemożliwe – głównie niebezpieczne dla naszego zdrowia. Specjaliści kompleksowo zajmą się dezynfekcją, usunięciem materiału biologicznego (jeżeli ciało leżało w domu przez dłuższy czas, gdyż zmarły mieszkał sam), dezodoryzacją oraz innymi niezbędnymi czynnościami.

BIBLIOGRAFIA

https://www.gov.pl/web/gov/zglos-zgon

https://eli.gov.pl/eli/DU/1961/202/ogl

https://pacjent.gov.pl/nocna-i-swiateczna-opieka-zdrowotna

Zadzwoń do firmy Revival i zadbaj o bezpieczeństwo swojej rodziny

+48 574 799 424

Zobacz nasze realizacje z zakresu Usuwania gniazd os i szerszeni

Sprawdź teraz
POTRZEBUJESZ WSPARCIA DORADCY?
Krzysztof Wojciechowski

Krzysztof Wojciechowski

+48 574 799 424
polski
english
русский
Zadzwoń +48 574 799 424